Η Ρητορική

Με προβληματίζει πολύ η ρητορική. Θεωρώ ότι είναι μια πάρα πολύ επικίνδυνη τέχνη, όχι για αυτόν που την εξασκεί αλλά για αυτόν που την υπόκειται. Υπάρχει μια άποψη και εμείς πρέπει να αποφασίσουμε αν είναι σωστή ή όχι αυτή η άποψη. Αυτό έχει σημασία για μας. Όμως αυτό δεν είναι η δουλειά κάποιου ρήτορα. Η δουλειά του είναι να πείσει ότι είναι σωστή. τώρα αν είναι σωστή ή όχι αυτό είναι άλλο θέμα. 'Ομως αν εγώ μπορώ να πείσω κάποιον για κάτι, πρέπει πρώτα να είμαι σίγουρος ότι αυτό το κάτι είναι σωστό. Αλλιώς θα ήταν ανήθικο να εξωθώ κάποιον να κάνει κάτι λάθος εν γνώση μου. Το πρόβλημα είναι όμως πως μπορώ έγώ να είμαι σίγουρος για κάτι. Ένας ρήτορας δεν σκέφεται μόνο την μια πλευρά σκέφτεται και την άλλη. Διότι αν ο ρήτορας έχει την φωνή της συνείδησης τότε γίνεται φιλόσοφος. Μπορεί να σκεφτεί με πολλούς, πολλές φορές αντιφατικούς, τρόπους και να αποφανθει σε ένα θέμα. Αλλά αν όλα είναι τόσο σχετικά, αν όλες οι απόψεις είναι σωστες βάσει τεκμηρίωσης τότε η ευθύνη είναι μεγάλη. Οι άνθρωποι σπάνια σκέφτονται τόσο πολύ. Κυρίως ακούνε τους άλλους να μιλάνε και συμφωνούν μαζί τους. Αν λοιπόν ο ρήτορας μπορεί να πείθει, να παρουσιάζει τις απόψεις για σωστές, τότε η ευθύνη που φέρει είναι τεράστια. Φέρει την ευθύνη όλων όσων συμφωνούν μαζί του. Κι εγώ κάθε φορά που μιλάω με κάποιον και τελικά τον πείθω, νιώθω αυτή την ευθύνη. Τι κι αν κάνω λάθος. Τι κι αν είχε δίκιο; Μπορω άραγε να σηκώσω την ευθύνη;